Milczenie jest (w końcu) złotem? Raz jeszcze o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań przez sprawcę przestępstwa

Abstrakt

Artykuł omawia konsekwencje wprowadzenia art. 233 § 1a do Kodeksu karnego, skupiając się na pozycji procesowej przesłuchiwanego sprawcy. Odnosi się do najbardziej aktualnego stanowiska Sądu Najwyższego w tej kwestii. Przed wprowadzeniem niedawnych poprawek do KK sądownictwo i większość doktryny jednogłośnie twierdziły, że przesłuchanie świadka, który jest faktycznym sprawcą, w ramach reżimu odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, jest sprzeczne z konstytucyjnym prawem do obrony. Niedawne zmiany na tym polu rodzą pytania o konstytucyjność nowo wprowadzonego przestępstwa i wpływ milczenia na pozycję sprawcy-świadka w procesie karnym. Czy z milczenia przesłuchiwanego świadka / osoby oskarżonej można wyciągać niekorzystne dla niej wnioski? Czy powołanie się na prawo do milczenia zagwarantowane w Kodeksie postępowania karnego gwarantuje jakiekolwiek dalsze przywileje, jak ma to miejsce w przypadku piątej poprawki do konstytucji Stanów Zjednoczonych? Co można wskazać jako standard strasburski w tej dziedzinie? Proponujemy analizę porównawczą wskazującą na poważne ryzyko braku spójności i nowe, istotne zagrożenia dla prawa do obrony.