Sprawiedliwość społeczna – człowiek i wspólnota w świetle prawa i społecznej nauki Kościoła

Abstrakt

The purpose of the article is to analyze the principle of social justice regualted by the Polish constitution as a category of legal language, the legal principle and the principle on which Catholic social teaching is built. Both in the opinion of the doctrine and the jurisprudence, clear references to claims in the field of Christian morality are visible. A man as a person (according to UDHR - All human beings are born free and equal in dignity and rights) should be supported by the community, including the state, especially if it belongs to the category of weaker or excluded entities. At the same time, however, as a member of this community he must adopt an active attitude, acting for the benefit of others. Catholic social teaching perfectly complements legal interpretation with a coherent axiological aspect.

https://doi.org/10.32082/fp.v0i2(58).303
PDF

Bibliografia

Monografie i artykuły

Ajdukiewicz K., Język i poznanie, t. 1, Warszawa 2006;
Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2008;
Chauvin T., Homo iuridicus. Człowiek jako podmiot prawa publicznego, Warszawa 2014;
Domańska A., Zasady sprawiedliwości społecznej we współczesnym polskim prawie konstytucyjnym, Acta Universitatis Lodziensis, Folia iuridica 66, Łódź;
Duniewska Z., [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego, t.7
Działocha K., Komentarz do art. 82 Konstytucji [w:] L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2003;
Filek J., Filozofia odpowiedzialności XX wieku, Kraków 2003
Garlicki L., Komentarz do art. 30 [w:] L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2003;
Garlicki L., Materialna interpretacja klauzuli demokratycznego państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego [w:] S. Wronkowska (red.), Zasada demokratycznego państwa prawnego w Konstytucji RP, Warszawa 2006;
Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2012
Haeffner G., Wprowadzenie do antropologii filozoficznej, Kraków 2006;
Karp J., Sprawiedliwość społeczna. Szkice ze współczesnej teorii konstytucjonalizmu i praktyki polskiego prawa ustrojowego, Kraków 2004;
Katechizm Kościoła Katolickiego, http://www.katechizm.opoka.org.pl/rkkkIII-1-1.htm,
Kołakowski L., Moje słuszne poglądy na wszystko, Kraków 1999;
Kordela M., Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2012
Kot D, Solidarność bez solidarności, Znak 2006;
Kowalczyk S., Idea sprawiedliwości społecznej a myśl chrześcijańska, Lublin 1998
M. Śliwka [w:] M. Śliwka, Sprawiedliwość społeczna jako klauzula generalna na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/1904 (dostęp 2 stycznia 2020);
Morawski L., Podstawy filozofii prawa, Toruń 2014;
Morawski W., Sprawiedliwość społeczna a transformacja ustrojowa [w:] B. Cichomski, W. Kozek, P. Morawski, W. Morawski, Sprawiedliwość społeczna. Polska lat dziewięćdziesiątych, Warszawa 2001;
Nowak E.,Cern K.M., Ethos w życiu publicznym, Warszawa 2008;
Ockenfels W.,, Zarys katolickiej nauki społecznej. Wprowadzenie, Warszawa 1993;
Pańpuch Z., Cnoty i wady [w:] A. Maryniarczyk (red.), Powszechna encyklopedia filozofii, t. 2 C-D, Lublin 2001;
Pasierbek W., Koncepcje sprawiedliwości społecznej w myśli chrześcijańskiej [w:] W. Arndt, S. Bober (red.), Sprawiedliwość społeczna w polskiej polityce, Kraków 2016
Piechowiak M., Aksjologiczne podstawy polskiego prawa [w:], T. Guz, J. Głuchowski, M. R. Pałubska (red.), Prawo polskie: próba syntezy, Warszawa 2009;
Rawls J., Teoria sprawiedliwości, Warszawa 1994
Sartori G., Teoria demokracji, Warszawa 1994;
Sokolewicz W. komentarz do art. 1, [w:] L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2007;
Stemplowski R., O sprawiedliwości społecznej w polityce polskiej [w:} :] W. Arndt, S. Bober (red.), Sprawiedliwość społeczna w polityce polskiej, Kraków 2016;
Szymczak M. (red.), Słownik Języka Polskiego (R-Z), Warszawa 1996;
Tkacz S., O zintegrowanej koncepcji zasad prawa w polskim prawoznawstwie. (Od dogmatyki do teorii), Toruń 2014
Trzciński J., Rzeczpospolita Polska dobrem wspólnym wszystkich obywateli, [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005, Warszawa 2005;
Trzciński J., Sprawiedliwość społeczna w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarys problematyki [w:] W. Arndt, S. Bober (red.), Sprawiedliwość społeczna w polityce polskiej, Kraków 2016;
W. Sokolewicz, Komentarz do art. 1 Konstytucji RP, [w:] L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2003;
Winczorek P., Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000;
Wojtyła K., Osoba: podmiot i wspólnota [w:] K. Wojtyła, Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Lublin 2011;
Wróbel P., Postulat sprawiedliwości społecznej a idea sprawiedliwości, Studia Socialia Cracoviensia 5 (2013) nr 1;
Wróblewski J., Z zagadnień pojęcia i ideologii demokratycznego państwa prawnego (analiza teoretyczna), Państwo i prawo, 1990, z. 6
Wuwer A., Katolicka nauka społeczna – czym jest?, http://www.opoka.org.pl/biblioteka/I/IK/czym_jest_kns.html (dostęp 2 stycznia 2020);
Ziembiński Z., O pojmowaniu sprawiedliwości, Lublin 1992, s. 130;
Ziembiński Z., Sprawiedliwość społeczna jako pojęcie prawne, Warszawa 1996;

Encykliki
Benedykt VI, Deus caritas est,
Jan Paweł II, Centesimus annus.
Jan Paweł II, Dives in misericordia
Jan Paweł II, Solicitudo rei socialis,
Jan XXIII, Mater et magistra ;
Jan XXIII, Pacem in terris,
Leon XIII, Rerum novarum,
Paweł VI, Octogesima advenis
Paweł VI, Populorum progressio,
Pius XI, Divini Redemptoris;
Pius XI, Quadragessimo anno;

Orzeczenia
Orzeczenie TK z dnia 28 maja 1986, U 1/86
Orzeczenie TK z dnia 9 marca 1988, U 7/87
Orzeczenie TK z dnia 4 maja 2004, K 8/03
Orzeczenie TK z dnia 10 października 2001, K 28/01.
Orzeczenie TK z dnia 24 stycznia 2004, K 17/00