Obowiązek zgolenia brody? (Nie)uzasadnione naruszenie wolności uzewnętrzniania religii przez osoby pozbawione wolności (rozważania na tle wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., I ACa 1217/17)

Abstrakt

Wyrokiem z 2018 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie ostatecznie przesądził, że stanowisko pozwanego, domagającego się określonych roszczeń w związku z koniecznością zgolenia w części (tj. skrócenia) brody podczas pobytu w zakładzie karnym, jest bezzasadne. W niniejszej publikacji chcemy poddać analizie zakres uprawnionych ograniczeń naruszenia wolności uzewnętrzniania religii w zakładzie karnym, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów prawnych przywoływanych przez pozwanego, a w dalszej kolejności przez sądy orzekające w analizowanej sprawie. Podstawą analizy z jednej strony jest psychologiczne znaczenie religii w życiu człowieka, a w tym człowieka pozbawionego wolności, z drugiej zaś ? regulacje międzynarodowe i krajowe odnoszące się do wolności religijnej i prawa do jej uzewnętrzniania. W efekcie analizy, na podstawie odkodowanych wymogów stawianym regulacjom prawnym odnoszącym się do ograniczania praw człowieka, ocenie poddane zostały tak przepisy wykonawcze tyczące wolności wyznania w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności oraz decyzje kompetentnych władz, jak i samo orzeczenie, inicjujące publikację. Ostatecznie sformułowane zostały zasady, nazwane kaskadową triadą ultima ratio,  będące ogólnym wzorcem oceny regulacji wykonawczych związanych z ograniczaniem praw i wolności skazanych.