Merytoryczne orzekanie przez sądy administracyjne a sytuacja prawna jednostki w prawie podatkowym - wybrane problemy

Abstrakt

Celem artykułu jest zasygnalizowanie nowych problemów jakie mogą pojawić się na styku prawa podatkowego oraz postępowania sądowoadministracyjnego w związku z wyposażeniem sądów administracyjnych w kompetencje do załatwienia sprawy merytorycznie.

Poprzez merytoryczne kompetencje sądów administracyjnych wyroki tych sądów mogą kształtować sytuację podatkowoprawną jednostek pomimo braku regulacji prawnych wprost odwołujących się do takich rozstrzygnięć tych sądów.

Zauważyć jednak należy, że wyrok merytoryczny sądu administracyjnego zastępuje decyzję podatkową w aspekcie materialnym oraz formalnym. Pierwszy wiąże się z tym, że sprawę podatkową rozstrzyga bezpośrednio wyrok sądu administracyjnego a nie decyzja podatkową organu podatkowego. Drugi wiąże się z tym, że postępowanie podatkowe kończy wyrok sądu a nie decyzja organu podatkowego.

W konsekwencji dokonując analizy przepisów prawa podatkowego w każdym przypadku, gdy ustawa uzależnia sytuację podatkowoprawną jednostki od wydania lub doręczenia decyzji podatkowej należy mieć na uwadze, że takie same skutki jak ten akt administracyjny może wywołać również rozstrzygnięcie merytoryczne sądu administracyjnego.