Słowa kluczowe
egzekucja
zwłoka
zabezpieczenie nowacyjne
Abstrakt
Substitute performance is an institution whose importance in practice should not be underestimated. However, Article 480 of the Civil Code presents several practical challenges that have yet to be adequately addressed by either civil law or procedural law doctrine. By combining both perspectives, this article resolves many of these issues, including the legal nature of the norm set out in Article 480, as well as the conditions for invoking a state of emergency as described in Article 480 Section 3. The article also outlines how a claimant should draft a claim to assert the rights provided for in Article 480 Sections 1 and 2. Additionally, it explains the relationship between a judgment authorizing substitute performance and the provisions of Article 1049 of the Code of Civil Procedure. Issues such as the accumulation of claims for performance with requests for substitute performance at the defendant’s expense in the event that the debtor fails to comply within a set timeframe, the permissibility of novation as security, and passive and active joint and several liability are also addressed for the first time.
Bibliografia
Bachman G. (w:) Münchener Kommentar zum BGB Rn. 1 Schuldverhältnis, 8. Aufl., München 2019.
Berek M. (w:) Zobowiązania. Część ogólna, t. II, Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, Warszawa 2024.
Berger B.: Allgemeines Schuldrecht. Schweizerisches Obligationenrecht Allgmeiner Teil mit Einbezug des Deliktsrechts und Einfuehrung in das Personen- und Sachenrecht, Berno 2018.
Dąbrowa J. (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, Prawo zobowiązań — część ogólna, pod red. Z. Radwańskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1981.
Dubis M. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. E. Gniewka, P. Machnikowskiego, Warszawa 2023.
Górski K.: Związek między orzeczeniem o żądaniu głównym i ewentualnym. Uwagi na tle uchwały Sądu Najwyższego z 9 listopada 2021 r., III CZP 70/20, Europejski Przegląd Prawa i Stosunków Międzynarodowych 2022, nr 1.
Graziano T.K.: Comparative contract law. Cases, materials and exercies, Cheltenham 2019.
Gromska-Szuster I.: Jak wyegzekwować wykonanie zastępcze? Kilka uwag na tle art. 480 § 1 k.c. w związku z art. 1049 § 1 k.p.c. (w:) Sine Ira et Studio. Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu Jackowi Gudowskiemu, pod red. T. Erecińskiego, P. Grzegorczyka, K. Weitza, Warszawa 2016.
Gudowski J. (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II, Postępowanie rozpoznawcze, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2016.
Gutowski M. (w:) Kodeks cywilny, t. II, Komentarz. Art. 353–626, pod red. M. Gutowskiego, Legalis 2021.
Hartkamp A.S., Tillema M.M.M., Heide A.E.B. ter: Contract Law in the Netherlands, Kluwer International 2011.
Hipke A.: Die Zulässigkeit der unechten Eventualklagenhäufung, Herbolzheim 2003.
Jankowski J. (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. K. Piaseckiego, Warszawa 2024.
Jastrzębski J. (w:) A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, E. Skowrońska-Bocian: Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa 2019.
Katner W.J.: Odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (w:) System prawa prywatnego, t. 5A, Prawo umów handlowych, pod red. M. Steca, Warszawa 2020.
Kondek J.M. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. K. Osajdy, W. Borysiaka, Warszawa 2024.
Korzan K.: Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1968 r., III CZP 37/68, Nowe Prawo 1969, nr 9.
Krzewicki M.: Zastępcze wykonanie zobowiązania na podstawie upoważnienia sądu (art. 480 § 3 KC oraz art. 1049 KPC), Monitor Prawniczy 2022, nr 19.
Kunicki I. (w:) Kodeks postępowania cywilnego, t. III, Komentarz, pod red. A. Marciniaka, K. Piaseckiego, Warszawa 2019.
Longchamps de Bérier R.: Uzasadnienie projektu kodeksu zobowiązań. Art. 239–293, Komisja Kodyfikacyjna. Podkomisja prawa o zobowiązaniach, Warszawa 1936, nr 6.
Longchamps de Berier R.: Dzieła wybrane, t. III, Zobowiązania, Lublin 2020.
Longchamps de Berier R.: Dzieła wybrane, t. II, Uzasadnienie Kodeksu zobowiązań z uwzględnieniem ostatecznego tekstu Kodeksu, Lublin 2020.
Machnikowski P. (w:) Zobowiązania. Część ogólna, t. II, Komentarz, pod red. P. Machnikowskiego, Warszawa 2024.
Misztal-Konecka J.: Niektóre wymogi formalne i fiskalne pozwu i apelacji w sprawie cywilnej z żądaniem ewentualnym, Monitor Prawniczy 2020, nr 11.
Mróz T.: Kilka uwag w kwestii wykonania zastępczego (w:) Rozprawy z prawa cywilnego, własności intelektualnej i prawa prywatnego międzynarodowego. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Bogusławowi Gawlikowi, pod red. F. Zolla, P. Tereszkiewicza, J. Pisulińskiego, Warszawa 2012.
Mularski K.: Wykonanie zastępcze — ius cogens czy ius dispositivum, Monitor Prawniczy 2006, nr 14.
Peiper L.: Kodeks zobowiązań, Kraków 1934.
Podrecka M.: Zaspokojenie interesu wierzyciela przez zastępcze spełnienie świadczenia, Kwartalnik Prawa Prywatnego 1999, z. 1.
Popiołek W. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 2, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2021.
Protokoły z posiedzenia Zespołu prawa cywilnego materialnego Komisji Kodyfikacyjnej z 22.10.1957, Warszawa 1957.
Pyrzyńska A. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. III, Zobowiązania — część ogólna, pod red. A. Kidyby, Warszawa 2014.
Ratusznik P.: Zastępcze (przedegzekucyjne) wykonanie zobowiązania, Studia Prawa Prywatnego 2021, nr 2.
Stannard J.E.: Delay in the performance of contractual obligations, second edition, New York 2018.
Sychowicz M. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. III, Zobowiązania. Część ogólna, pod red. J. Gudowskiego, Warszawa 2018.
Szanciło T. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. M. Załuckiego, Warszawa 2023.
Walasik M.: Analogia w prawie procesowym cywilnym, Warszawa 2013.
Walasik M.: Interakcje wykładni prawa cywilnego materialnego i procesowego, Państwo i Prawo 2023, z. 6.
Weitz K.: Związanie sądu granicami żądania w procesie cywilnym (w:) Aurea praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. I, pod red. J. Gudowskiego, K. Weitza, Warszawa 2011.
Wengerek E.: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, t. II, Warszawa 1994.
Wiegand W. (w:) Basler Kommentar. Obligationenrecht I. Art. 1–529 OR, Hrsg. C.W. Luehineger, D. Oser, Basel 2015.
Wiśniewski T. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. III, Zobowiązania. Część ogólna, pod red. J. Gudowskiego, Warszawa 2018.
Włodyka S.: Wykonanie zastępcze jako sposób sanowania wadliwości rzeczy, Przegląd Prawa Handlowego 1999, nr 6.
Zedler F.: Glosa do uchwały SN z 10 maja 1989 r., III CZP 36/89, Orzecznictwo Sądów Polskich 1990, z. 11–12.
Zoll F., Bujalski M.: Wykonanie i skutki niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań (w:) System prawa prywatnego, t. 6, Prawo zobowiązań — część ogólna, pod red. A. Olejniczaka, Warszawa 2023.